Titelfoto: Margret Bunzel-Drüke

ROUTES BRUINE ZENDERKIEKEN NAJAAR 2022

70

71

82

83

Erich

Nicolas

Patrick

Peter

Thomas

Je kunt op de bovenstaande kaart inzoomen naar de routes. Als je op een route klikt zie je van welke vogel deze is en wanneer de laatste update is geweest.

Laatste nieuws van bruine kiekendieven met een zender najaar 2022

22-09-2022

Actie bij de bruine kiekendieven; zes individuen aan wal in Afrika

De bruine zenderkiekendieven hebben de afgelopen dagen ontzettend veel vooruitgang geboekt! Terwijl bij de vorige update Erich zich als enigste in Afrika had gemeld, hebben inmiddels nog vijf(!) bruine kiekendieven het vaste land van Europa verlaten.

70, wiens laatste GPS-positie lange tijd bleef steken in Zuid-Spanje omdat ze vanaf daar geen bereik meer had, is nu weer tevoorschijn gekomen aan de andere kant van de Sahara, zo’n 2500 kilometer zuidwaarts ten opzichte van haar laatste positie! Deze afstand heeft zij in 2,5 week afgelegd. Vanaf Zuid-Spanje stak ze over naar Algerije. In het Oosten van Marokko hield ze een korte stopover, maar daarna onderbrak ze haar reis alleen nog maar om te slapen. Ze vloog door West-Algerije en vervolgens langs de grens tussen Mauritanië en Mali naar het Zuiden. Ze is nog maar 30 km verwijderd van de eerste plek waar ze vorig jaar ook overwinterd heeft!

Patrick, Nicolas, 82 en 83 hebben alle vier gisteren contact gemaakt in Marokko. Zij hebben grotendeels dezelfde weg daarnaartoe afgelegd: diagonaal door Frankrijk en Spanje en daarna de oversteek van de Middellandse Zee via de straat van Gibraltar. Nicolas en 83 hebben een groot deel van het Atlasgebergte al achter zich liggen, terwijl 82 en Patrick nog maar net aan zijn gekomen in het Noorden van Marokko. Erich heeft al twee weken geen contact gemaakt, vermoedelijk duikt hij straks op aan de andere kant van de Sahara net als 70.

Iris is als laatste bruine zenderkiek vertrokken uit haar broedgebied in Noord-Groningen! Dit gebeurde op 16-09. Ze mag dan laat vertrokken zijn, eenmaal onderweg blijkt ze een snelheidsduivelin. Binnen vijf dagen legde ze een afstand af van meer dan 1600 km hemelsbreed, tot voorbij Valencia in Spanje. Ondertussen dwarrelt Thomas rustig verder door Frankrijk. Hij deed er een week over om zich van Noord- naar Zuid-Frankrijk te bewegen. Ter vergelijking: Iris lukte dit in één dag. 71 is ook nog achtergebleven in Frankrijk. Het blijkt dat ze nog helemaal niet van plan was om verder te trekken naar het Zuiden tijdens de vorige update. De 125 kilometer die ze toen aflegde bleek slechts een uitstapje en ze is inmiddels weer terug in haar gebruikelijke stopovergebied in Pas-De-Calais.

Peter, die als enige van de bruine zenderkieken zijn oostelijke route volgt over de Alpen en door Italië, heeft weer zijn gebruikelijke bezoeken aan Corsica en Sardinië afgelegd. Hij is de laatste drie dagen van de radar verdwenen in het zuiden van Corsica. Toen was hij nog maar 300 km verwijderd van zijn gebruikelijke overwinteringsgebied bij het Fetzarameer in Algerije. Het zou dus goed kunnen dat hij daar al is aangekomen, de eerstvolgende keer dat we data van hem zullen ontvangen.

16-09-2022

Nicolas de bruine boskiekendief

71, Nicolas en Patrick hielden tijdens de vorige update stopovers in Noord-Frankrijk. Patrick is sindsdien nog niet verplaatst, maar 71 en Nicolas zijn wel in beweging gekomen. 71 heeft tot op de dag nauwkeurig twee maanden in Pas-de-Calais doorgebracht. Ze liet het gebied op 12-09 eindelijk achter zich, vloog 135 km zuidwaarts maar boog toen toch weer af naar het oosten en zelfs een stukje naar het noorden. Eergisteren zat ze nog steeds noordelijk van Parijs. Nicolas lijkt zich te hebben ontpopt als ware boskiekendief. Tijdens zijn eerste stopover in Noord-Frankrijk bleef dit beperkt tot alleen overnachten in een bosje. Daarna vloog hij verder naar nationaal park “Montagne de Reims”, waar hij vijf dagen lang bijna uitsluitend in het bos verbleef, dus ook overdag. Op 12-09 vloog hij linea recta door naar een nieuw bos bij het plaatsje Montargis waar hij nog eens drie dagen tussen de bomen doorbracht zonder ook maar een klauw buiten de bosrand te zetten. Hij vervolgde zijn weg weer en zijn meest recente GPS-positie verzond hij in Midden-Frankrijk vanuit… Nóg een bos.

De bewegingen van Nicolas in de bossen van Noord-Frankrijk

Overal bomen

Thomas is nu ook onderweg vanuit de Hellwegbörde. Hij vliegt vrijwel dezelfde route als Patrick. Patrick vertrok drie weken eerder, maar door zijn gelanterfant in Noord-Frankrijk lijkt Thomas hem te zijn voorbij gevlogen. Thomas heeft de afgelopen nacht doorgebracht op de akkers nabij het stadje Troyes. Ook 82 is vertrokken, maar dan uit Flevoland. Hij heeft al een driedaagse stopover achter de rug in Noord-Frankrijk en lijkt nu weer verder richting het zuiden te verplaatsen.

Peter is ook een stuk verder gekomen sinds de laatste update. Hij heeft het Zwarte Woud gevolgd naar het zuiden en in Zwitserland de Alpen doorkruist. Zijn route lijkt op die van vorig jaar, maar dit jaar vloog hij langs de oostelijke kant van de Matterhorn in plaats van de westelijke, en in plaats van direct de Middellandse Zee over te steken bij Genua, volgt hij de kust van Italië richting Monaco.

83 is nog drie dagen blijven steken in West-Frankrijk maar lijkt nu weer onderweg te zijn. Van 70 en Erich hebben we geen nieuws mogen ontvangen sinds de laatste update.

12-09-2022

Erich als eerste in Noord-Afrika

Erich uit de Hellwegbörde is de eerste bruine zenderkiek die in Afrika is aangekomen! Hij bleek al in de namiddag van 04-09 van wal te zijn gegaan in het zuiden van Spanje. Nog diezelfde dag rond middernacht kwam hij aan de overkant van de Middellandse Zee aan in Algerije. Hij plofte bij aankomst direct neer op slechts 200 meter van zee, op een steil stuk uitstekende kust genaamt Cap Carbon, om de (korte) nacht door te brengen. Het uitzicht moet prachtig zijn geweest vanaf deze kaap omringd door azuurblauwe zee, maar het is maar de vraag of Erich dat wel te zien heeft gekregen. Al ver voor zonsopkomst vervolgde hij zijn weg naar het zuiden. Zijn laatste datapunten komen vanaf het Atlasgebergte dichtbij de grens van Marokko.

70 verstuurde haar laatste GPS-positie een week geleden vanaf het Sierra Nevada gebergte in Andalusië. Naar alle waarschijnlijkheid is zij ook al in Marokko of Algerije, maar heeft haar zender daar geen bereik.

Peter is nu ook op pad. Afgelopen woensdag vertrok hij uit de Hellwegbörde. Hij doet het erg rustig aan: hij is nog in Duitsland en vliegt langs de Rijn richting het Zwarte Woud.

83 heef drie verschillende gebiedjes voor langere tijd bezocht in Noord-Frankrijk. In totaal heeft hij hier ongeveer drie weken over gedaan. Gisteren beeindigde hij een laatste 5-daagse stopover naast Parijs en nu lijkt hij definitief verder te trekken. Afgelopen nacht sliep hij in een bosje in Indre-et-Loire, Centraal-Frankrijk.

71, Nicolas en Patrick houden nog stopovers in Noord-Frankrijk. 82, Thomas en Iris zijn nog niet vertrokken.

05-09-2022

Nek-aan-nek race door Spanje

Erich en vrouw 70 zijn in een nek-aan-nek race op weg naar het zuiden. Tijdens de vorige update lag Erich nog honderden kilometers voor op 70 in Frankrijk, maar daar is intussen verandering in gekomen. Beide vogels kwamen op 01-09 bij de Pyreneeën aan. Bij Erich was de dag toen nog jong, en hij stak het gebergte eerst over voordat hij een slaapplaats opzocht in Noord-Spanje. 70 kwam pas laat in de middag aan bij het gebergte. Ze was al op 2400 meter hoogte, bij de “Mesa de los Tres Reyes” (de hoogste berg van de Spaanse Navarra regio), toen ze toch besloot een stukje terug te vliegen en onder de boomgrens in een bos te overnachten. Ze heeft daarna alsnog een inhaalslag gemaakt, want in de nacht van afgelopen vrijdag op zaterdag sliepen beide kieken ter hoogte van Valencia in het oosten van Spanje. Allebei zijn ze momenteel even van de radar verdwenen, maar het is te hopen en te verwachten dat hun eerstvolgende GPS posities vanaf het continent Afrika worden verstuurd.

Qua actie is het contrast groot tussen 70 en Erich en de rest van de bruine zenderkieken. Vier individuen zijn nog altijd in hun broedgebieden: 82, Peter, Thomas en Iris. De andere vier bruine die al wel vertrokken zijn (71, 83, Nicolas en Patrick), verblijven alle vier nog in het noorden van Frankrijk. 83 en Nicolas wisselen bos en akkers af als slaapplaats in hun vaste gebiedjes. Patrick verbleef eerst twee dagen in een windmolenpark. Hij is daarna (gelukkig) iets opgeschoven en bevindt zich nu in een gebied waar nauwelijks bomen zijn, dus slapen doet hij elke nacht in een andere akker. 71 verblijft deels in precies dezelfde akkers als ze vorig jaar deed tijdens haar tussenstop in Noord-Frankrijk.

31-08-2022

Meer bruine kiekendieven vertrokken, maar nog zonder haast

Sinds de laatste update zijn 70, Erich en Nicolas ook vertrokken! 70 had Flevoland op 18-08 al verlaten, maar toen is ze nog niet ver gekomen. Ze heeft eerst negen dagen doorgebracht onder de rook van Zoetermeer. Daarna is ze naar Noord-Frankrijk verplaatst, waar ze nog een stopover heeft gemaakt van drie dagen. Inmiddels is ze weer onderweg en voorbij Parijs.

Erich heeft afgelopen zondag pas de Hellwegbörde verlaten, maar van alle bruine zenderkieken heeft hij nu al de meeste kilometers afgelegd richting het Zuiden. Binnen één dag vloog hij naar Noord-Frankrijk en vandaag komt hij al in de buurt van Toulouse. Ook Nicolas heeft gisteren de Hellwegbörde achter zich gelaten. De afgelopen nacht sliep hij in een bosje in Noord-Frankrijk, vlakbij de Ardennen.

83 is niet echt verder gevlogen richting het zuiden sinds de laatste update, maar in plaats daarvan is hij rond gaan zwerven in Noord-Frankrijk. 71 vermaakt zich blijkbaar ook nog goed in Pas-De Calais, want zij is ook nog niet verder naar het zuiden verplaatst. Ook Patrick heeft geen haast en houdt een stopover ter hoogte van Parijs.

25-08-2022

1, 2, 3 Bruine kiekendieven op weg naar het zuiden!

De najaarstrek van de bruine zenderkieken is ook van start! Net als vorig jaar, is vrouw 71 uit de Noordoostpolder als eerste vertrokken, en wel naar haar vertrouwde stek in Pas-De-Calais. Hier verblijft ze sinds 12-07, dus al meer dan een maand. Vorig jaar heeft ze in dezelfde hoek bijna twee maanden rondgehangen voordat ze verder afzakte naar het zuiden.

Afgelopen maandag was blijkbaar een mooie dag om te vertrekken, want beide mannen 83 en Patrick kwamen op deze dag vlak na elkaar in actie. Om 07:45 ‘s ochtends ging Patrick op pad vanaf de Hellwegbörde en 83 volgde een half uur later vanuit de Noordoostpolder! Patrick is bij Aken de grens over gegaan naar België en de afgelopen nacht sliep hij in een bos in de buurt van de stad Reims in Noord-Frankrijk. 83 is via de provincie Zeeland naar België gevlogen en ook hij heeft Noord-Frankrijk gisteren bereikt.

De andere bruine zenderkieken zijn nog in hun broedgebieden.

24-08-2022

Bruine kiekendieven beginnen aan hun najaarstrek 2022

Inmiddels is ook bij de bruine de kiekendieven de najaarstrek weer op gang. Dit jaar kunnen wij tien individuen volgen, één uit Groningen, vier uit Flevoland en vijf uit de Hellwegbörde in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. Grotendeels zijn het kiekendieven die al in 2019-2021 gezenderd zijn (“oud bekenden”), met uitzondering van Iris uit Groningen en Patrick en Thomas uit de Hellwegbörde, die wij afgelopen broedseizoen van een zender hebben voorzien.

Het project in Flevoland is een initiatief van Ralph Buij van Wageningen Environmental Research en wordt uitgevoerd in opdracht van Provincie Flevoland met Kennisbasis financiering van LNV, en in samenwerking met de Werkgroep Roofvogels Noordoostpolder.

In de Hellwegbörde (Noordrijn-Westfalen) werken wij samen met de “Arbeitsgemeinschaft Biologischer Umweltschutz” (ABU) in Soest.

Iris werd in Groningen gezenderd in samenwerking met het Collectief Groningen West.

Kennismaking najaar 2021

Hellwegbörde (DE)

Patrick

Patrick deed twee opeenvolgende broedpogingen in de Hellwegbörde, maar helaas mislukten beiden door predatie. Ook na de tweede mislukte poging bleef hij zijn broedgebied trouw tot de start van zijn najaarsmigratie.

Thomas

Thomas werd net zoals Patrick eind april in de Hellwegbörde gezenderd. Zijn eerste nest mislukte, maar het tweede nest in een roggenakker was succesvol.

Groningen (NL)

Iris

Iris werd in mei bij haar nest ten noorden van de stad Groningen gevangen. Zij heeft daar 2-3 jongen tot uitvliegen gebracht.

Oud bekenden

Flevoland (NL)

70

70 werd al in 2019 gezenderd; dit is dus al de vierde migratieperiode dat wij haar kunnen volgen. Zij heeft in 2022 succesvol in een rietkraag in de Noordoostpolder gebroed. Begin augustus heeft zij een uitstapje van 3 dagen naar Sleeswijk-Holstein gemaakt, maar kwam daarna toch weer terug naar de Noordoostpolder.

71

71 is een vierde kalenderjaar vrouwtje; zij werd in 2019 als nestjong in de Noordoostpolder uitgerust met een zender. In 2021 heeft ze voor het eerst succesvol in de Noordoostpolder gebroed. In 2022 broedde zij er in een tarweperceel, maar het nest mislukte begin juli. Op 11 juli vertrok zij naar Noord-Frankrijk, waar zij op dit moment nog steeds verblijft.

82

82 is een adult mannetje die in 2020 gezenderd werd. Het verloop van zijn broedseizoen 2022 is ietwat onduidelijk, waarschijnlijk mislukte zijn nest in juni. Daarna heeft hij, zoals in eerdere jaren, meerdere uitstapjes naar Zuidwest-Friesland gemaakt.

83

83 werd in 2020 als adult mannetje gezenderd. Hij verbleef de hele zomer 2022 in een vrij beperkt gebied in de Noordoostpolder, maar waarschijnlijk zonder een broedpoging te doen. In ieder geval vlogen er geen jongen uit.

Hellwegbörde (DE)

Erich

Erich is in 2020 in de Hellwegbörde gezenderd. In 2022 heeft hij in een grasperceel gebroed, waar na het maaien begin mei maïs ingezaaid werd. De 4 jongen groeiden dankzij de nestbescherming op in een stuk gras van 50×50 m, omgeven door hoge maïsstengels.

Nicolas

Nicolas werd in 2021 gezenderd. Hij broedde dit jaar in een klein natuurgebied, maar het nest werd helaas in juni gepredeerd. Daarna bleef hij tot nu toe in het gebied.

Peter

Peter werd in 2020 gezenderd, en zowel in 2021 als 2022 had hij zijn nest weer in hetzelfde beschermde natuurgebied (oude kleigroeve). Na een mislukking in 2021 was hij dit jaar weer succesvol. In de eerste twee winters na het zenderen overwinterde hij als enige van de door ons gezenderde bruine kiekendieven ten noorden van de Sahara (Algerije).