ROUTES GRAUWE ZENDERKIEKEN NAJAAR 2021

Clyde

Durk

Gösta

Henning

Je kunt op de bovenstaande kaart inzoomen naar de routes. Als je op het bijbehorende icoon van de kiekendief klikt zie je wanneer de laatste update van zijn route is geweest.

Jaco

Mats

Menno

Robban

Udo

Laatste nieuws van grauwe kiekendieven met een zender najaar 2021

29-10-2021

Groningse Durk in Niger

Durk heeft na een maand radiostilte eindelijk weer contact gemaakt! Hij heeft Algerije binnen een week van noord naar zuid doorkruist (1500 kilometer!). Op 27-09 kwam hij Mali binnen en heeft tussen 04-10 en 21-10 grotendeels op dezelfde plek rond gehangen in het oosten van Mali. Echter kon hij niet lang stil zitten want hij maakte in die tijd ook een paar ‘uitstapjes’ van enkele honderden kilometers. Na elk uitstapje keerde hij weer terug naar zijn stekje dichtbij een rivierdal dat deel uitmaakt van het stroomgebied van de rivier de Niger. Na zijn omzwervingen in Mali vloog hij verder naar het land Niger. Daar leek het even alsof hij door zou trekken tot in Nigeria, maar vlak voor de grens bedacht hij zich en maakte hij rechtsomkeert. Hij vloog 200 km via bijna dezelfde route terug Niger in, waar hij de afgelopen week een klein gebiedje van 5 kilometer in beslag heeft genomen.

Menno zit nog steeds in zijn eerste overwinteringsgebied. De rest van de gezenderde grauwe kieken heeft niet recentelijk contact gemaakt.

01-10-2021

Uitstel is geen afstel van Sahara-oversteek

Een tweede grauwe kiekendief is opgedoken aan de zuidkant van de Sahara! Menno was al bijna een maand lang ‘offline’. De laatste informatie die we van hem hadden, was dat hij in Marokko zat. Echter vertrok hij daar al op 03-09 en vloog via Algerije en Mauritanië naar Mali. Daar rust hij nu al twee weken uit dichtbij de grens met Mauritanië, op nog geen 25 kilometer afstand van soortgenoot Jaco! Menno koos vorig jaar exact dezelfde plek als overwinteringsgebied. Zijn route ernaartoe lag toen oostelijker en hij vloog daardoor nauwelijks door Mauritanië maar vooral door Mali naar het zuiden. Hij kwam toen aan in het eerste overwinteringsgebied op 19-09, en dit jaar op 17-09. Slechts twee dagen verschil dus, indrukwekkend getimed! Net als toen bezoekt hij ook nu regelmatig de oevers van een klein meer. Vorig jaar bleef hij tot 10 november op deze plek en trok toen verder naar zijn tweede overwinteringsgebied in Niger. We zijn benieuwd of hij zich straks ook weer zo nauwkeurig aan hetzelfde tijdsschema houdt!

Gösta, die vorige week in Marokko rechtsomkeert maakte en meer dan 250 kilometer terug vloog naar het noorden, maakt sinds 22-09 een stopover in een agrarisch gebied in het noorden van Marokko. Betere koek dan die hete en stoffige Sahara die in het verschiet lag, maar vroeg of laat zal hij er toch aan moeten geloven om zijn overwinteringsgebied te bereiken. Hoe lang gaat hij de oversteek nog uitstellen?

Clyde, die ook een stuk terug was gevlogen om te pauzeren heeft in ieder geval besloten niet langer te treuzelen en heeft op 25-09 een einde gemaakt aan zijn stopover in het noorden van Tunesië. Hij vloog in een aardig rechte lijn op de Sahara af, maar nog voor hij Tunesië had verlaten verloor zijn zender bereik. Wellicht zien we hem straks aan de andere kant van de woestijn weer op de kaart verschijnen.

23-09-2021

Bericht vanuit Mauritanië en vertrek van Sardinië

Een eerste bericht vanaf de andere kant van de Sahara! Grauwe kiekendief Jaco heeft laten weten dat hij eergisteren helemaal in het zuidelijkste puntje van Mauritanië was, bij de grens met Mali. Omdat dit het eerste jaar is dat Jaco een zender draagt, zijn de favoriete overwinteringsgebieden van hem nog onbekend. We zijn erg benieuwd waar hij gaat belanden.

Gösta, die tijdens de vorige update nog in een rechte lijn door het Atlasgebergte naar het zuiden vloog, vond het blijkbaar nog te vroeg om de woestijn over te steken. Zo ongeveer halverwege het gebergte besloot hij om te draaien en terug naar lager gelegen grond te vliegen. Hij maakte een ommetje in het westen van Marokko en ging toen nog verder terug naar het noorden, waarbij hij nu bijna langs dezelfde route vliegt als op de heenweg. Wat is hij van plan?

Durk en Clyde hebben beiden het eiland Sardinië verlaten. Durk vervolgt zijn route naar het zuiden en was eergisteren al goed en wel in het Algerijnse deel van de Sahara. Clyde daarentegen stelt de tocht door het extreem hete en droge niemandsland nog even uit. Nadat hij aan land kwam in Algerije, is hij naar Tunesië gevlogen en daar maakt hij nu al 5 dagen een stopover in een voor Noord-Afrikaanse begrippen groen gebied dichtbij de Middellandse Zee. Hij zwerft er over de akkers om zijn kostje bij elkaar te scharrelen.

17-09-2021

Samen op Sardinië

Grauwe kiekendief Durk uit Oost-Groningen kwam op dezelfde dag aan op Sardinië als de Zweedse Clyde. Ze zullen dit niet van elkaar weten, want ze zaten ieder aan een andere kant van het eiland. Durk leek eerst niet van plan een pauze in te lassen tijdens zijn oversteek van de Middellandse Zee. Hij had de Italiaanse kustlijn nog 100 kilometer gevolgd nadat hij over Pisa was gevlogen en verliet aldaar het Italiaanse vaste land. Hij vloog toen recht op Tunesië af, maar onderweg leek hij zich te bedenken en maakte boven zee toch ineens een bocht van 90ᵒ richting het oosten en belandde zo op de zuidoostpunt van Sardinië. Hij lijkt daar even op adem te komen want het gebied dat hij de afgelopen dagen in beslag heeft genomen heeft een lengte van niet meer dan 3 kilometer. Hij brengt de nachten door op een bosachtige heuvel en zit overdag veel op eenzelfde perceel ongeveer een kilometer verderop. Clyde is wat actiever geweest tijdens zijn verblijf op het eiland en is in de afgelopen 3 dagen van de noordkant naar de zuidkant gevlogen. Gisteren stuurde hij vanaf daar zijn laatste GPS-positie. Het is goed mogelijk dat hij momenteel weer de Middellandse Zee trotseert of dat hij zelfs al is aangekomen in Tunesië of Algerije.

Ook Gösta heeft de afgelopen tijd niet bepaald gelanterfant, want hij zit inmiddels middenin Marokko. Dat wil zeggen dat hij sinds de laatste update 3 dagen geleden vanaf Zuid-Spanje meer dan 700 kilometer heeft afgelegd. En dat inclusief zee-oversteek en de nodige hoogtemeters veroorzaakt door het Atlasgebergte.

De rest van de grauwe zenderkieken blijft nog even offline.

14-09-2021

Durk over de Alpen en Clyde op Sardinië

Tijdens de vorige update was al te zien dat Durk na zijn vertrek uit Oost-Groningen afboog naar het oosten en in een totaal andere richting vloog dan de ook Groningse Udo en Jaco. Deze koers heeft hij vastgehouden en zo is hij via Oostenrijk recht over de Alpen naar Italië getrokken! Hiermee heeft Durk zelfs een oostelijkere route gekozen dan Clyde, de andere grauwe zenderkiek die dit jaar over de Alpen ging. En dat terwijl Clyde van een veel oostelijkere broedlocatie afkomstig is (Öland in Zweden). Durk lijkt zijn oversteek van de Middellandse Zee nog even uit te stellen en volgt de westkust van Italië richting het zuiden. Gistermiddag vloog hij over de stad Pisa. Het is niet geheel onwaarschijnlijk dat hij toen een behoorlijk scheef bouwsel onder zich door heeft zien glijden.

Anders dan vorig jaar, heeft Clyde dit jaar zijn oversteek over de Middellandse Zee vanaf Marseille onderbroken met een pauze op Sardinië. Niet zo vreemd als we naar de tijd dat hij daar aankwam kijken: Clyde verliet het vaste land van Frankrijk om 3 uur ’s middags en na 12 uur lang aan één stuk door over zee te hebben gevlogen, kreeg hij pas om 3 uur ’s nachts weer de kans om aan land te gaan. Het blijft toch indrukwekkend om te zien hoe het hem ook in het donker schijnbaar geen greintje moeite kost om het eiland te lokaliseren.

Gösta heeft na zijn vakantie van 5 dagen in Noord-Spanje besloten zijn reis naar het zuiden te vervolgen. Hij bracht de afgelopen nacht zuidelijk van Madrid en zal spoedig in Andalusië aankomen.

09-09-2021

Ook Groningse Durk start zijn najaarsmigratie

Ook Durk is gisterochtend vertrokken uit Oost-Groningen. Zijn jongen zullen het nu dus zonder zijn prooiaanvoer moeten doen. Vorig jaar vertrok de laatste gezenderde grauwe 9 dagen eerder (31-08) uit het broedgebied. Nu zegt deze vergelijking niet heel veel over de relatieve timing van het vertrek van de grauwe kiekendieven dit jaar (vroeg of laat?), want in 2019 vertrok de laatste gezenderde grauwe ook pas op 08-09, op bijna dezelfde dag als Durk dus. Durk houdt vooralsnog een behoorlijk oostelijke koers aan en bracht zijn eerste nacht door in de buurt van Bielefeld in Duitsland.

Na zijn nachtrust was Mats afgelopen dinsdag al vroeg uit de veren om vanaf Zuid-Spanje de oversteek over de Middellandse Zee te maken. Binnen enkele uren bereikte hij de Marokkaanse kust, en trok diezelfde dag nog zo’n 130 kilometer verder landinwaarts. Daar bracht hij de nacht door en toen hij verder vloog verloor zijn zender al gauw bereik. Overigens net zoals de zenders van Jaco, Henning, Menno en Udo, waarvan we ook nog geen nieuws hebben ontvangen uit Afrika.

Gösta heeft ervoor gekozen een stopover te maken in Noord-Spanje. Hij heeft daar de afgelopen 3 dagen doorgebracht. Uit zijn zenderdata blijkt dat hij daar in een akker overnacht en dagelijks heen en weer vliegt naar zijn jachtgebied 5 kilometer verderop.

Onze waaghals Clyde is na zijn barre tocht over besneeuwde bergtoppen gaan uitrusten in Noord-Italië. Hierbij zakte hij niet af naar lager gelegen akkers die hemelsbreed slechts 10 kilometer van hem vandaan waren, maar bleef hij boven de boomgrens op een hoogte van zo’n 2000m rondzwerven. Aan zijn 3-daagse stopover leek gisteren een eind te komen, toen hij in een rechte lijn verder zuidwaarts vloog, maar we zullen het volgende contactmoment met de zender moeten afwachten om dit met zekerheid te kunnen zeggen. Hij is nog maar 100 kilometer van de Middellandse Zee verwijderd, dus ver hoeft hij in ieder geval niet meer te vliegen om aan zijn oversteek te beginnen.

07-09-2021

Clyde kiest voor Alpenroute en chocolade-uitzicht

Inmiddels zijn minstens 7 van de 9 grauwe zenderkieken op najaarstrek. Minstens, want de zender van grauwe kiekendief Robban uit Öland heeft sinds 25-08 geen data meer verstuurd. Het is dus mogelijk dat hij ook al onderweg is. Van Durk is het in ieder geval zeker dat hij nog in zijn broedgebied in Oost-Groningen is, omdat zijn zender nog wél recentelijk contact heeft gemaakt en omdat hij op 03-09 nog in het veld werd waargenomen! Toen voerde hij zelfs nog zijn 2 jongen, en dat terwijl zijn buurman Udo uit dezelfde regio waarschijnlijk al in Noord-Afrika zit (laatste GPS-punt 03-09 vanuit Zuid-Spanje).

Clyde is op 30-08 vertrokken vanuit zijn broedgebied op Öland in Zweden. In plaats van via Denemarken over land te vliegen zoals Mats en Gösta, stak hij direct vanaf Öland de Oostzee over. Iets wat hij afgelopen voor- en najaar ook al deed. Na in Duitsland aan land te zijn gekomen, pakte hij een stukje Tsjechië mee en vloog hij door naar Zwitserland, waar hij 5 dagen na vertrek uit Zweden aankwam. Hier overnachtte hij om de volgende ochtend zonder aarzeling binnen één dag de Alpen over te steken. Volgens zijn zenderdata vloog hij op een maximale hoogte van maar liefst 3800 meter en zou hij uitzicht hebben gehad op de Matterhorn, die beroemde Zwitserse berg van de Toblerone-chocolaatjes. Hij beweegt zich nu in de richting van Marseille, waar hij vorig najaar ook de Middellandse Zee overstak. Toen koos hij er echter voor om grotendeels om de Alpen heen te vliegen in plaats van er direct overheen.

Gösta heeft in Zuidwest-Frankrijk een uitstapje gemaakt van 120 kilometer over de Atlantische Oceaan. Hij kwam in Noord-Spanje weer aan land, vloog terug Frankrijk in om daar te overnachten en vloog gisteren weer verder zuidwaarts Spanje in.

Mats is sinds de laatste update van Midden-Frankrijk naar Zuid-Spanje gegaan en hij bracht de afgelopen nacht vlakbij de kust door. Hij lijkt zich op te maken voor de oversteek van de Middellandse Zee.

De zenders van Jaco, Menno en Henning hebben sinds de laatste update geen bereik gehad en het blijft dus nog even gissen waar precies in Noord-Afrika zij zich bevinden.

03-09-2021

Gelijke grauwe kiekendieven, gelijke routes

Een derde grauwe zenderkiek heeft Noord-Afrika bereikt: Menno. Terwijl Jaco en Henning ervoor kozen om al in het noorden van Spanje van wal te gaan, bleef Menno boven land vliegen en stak pas in Zuid-Spanje de zee over. Uit de datapunten die we achteraf van hem binnenkregen bleek dat hij zelfs een dag eerder in Algerije arriveerde dan Jaco, laat in de avond van 28-08. Daar aan land gekomen overnachtte hij eerst in een bebost gebied op 700 meter van de kust om vervolgens verder te trekken naar het oostelijke deel van Marokko, waar de temperaturen nu overdag zo’n 40 °C bedragen. Jaco volgde in Algerije bijna een dag lang precies dezelfde route als Menno, maar boog daarna af naar een zoutmeer waar hij kort rondhing. Vervolgens keerde hij weer terug naar de route van Menno maar zijn zender verloor op 31-08 weer bereik. Sindsdien hebben we nog geen data weer van hem ontvangen. Ook de zender van Henning heeft waarschijnlijk geen bereik, zijn laatste update is nog steeds van 27-08 uit Marokko.

De Zweedse Mats is weer op de radar verschenen en in de tussentijd van Saksen-Anhalt via Luxemburg naar Midden-Frankrijk gevlogen. De afgelopen nacht bracht hij door in een bos in het regionaal natuurpark ‘Millevaches en Limousin’ op meer dan 800 meter boven zeeniveau.

De andere grauwe kiekendief op trek die in Zweden broedde, Gösta, is gisteren na zijn stopover van een dikke week in Thüringen, Duitsland, verder gevlogen. Ook hij vloog via Luxemburg naar Frankrijk en hij was vanochtend ten westen van Parijs.

Udo heeft de afgelopen twee dagen gebruikt om van Noord- naar Zuid-Spanje te vliegen. De verwachting is dat hij over niet al te lange tijd in Noord-Afrika aan zal komen.

01-09-2021

Vader Udo in Spanje, jonge Guusje nog in Groningen

Guusje © Dirk Moerbeek

Guusje bij haar beschermde nest © Theo van Kooten

Groningse grauwe kiekendief Udo heeft het broedgebied op 28 augustus verlaten. Terwijl één van zijn uitgevlogen jongen, Guusje, nog steeds regelmatig wordt gezien door vrijwilligers en haar nestplek bezoekt zit haar vader Udo dus al in Spanje. Dirk Moerbeek maakt een prachtige tekening van Guusje die na het uitvliegen de luwte opzocht. Ze zal het net als waarschijnlijk het overgrote deel van de uitgevlogen jonge kiekendieven moeten doen zonder ouderlijke begeleiding op haar eerste zuidwaartse reis.

Jaco de eerste van de gezenderde grauwe kiekendieven die naar het zuiden vertrok is inmiddels in Algerije! Na een stopover van drie dagen in het midden van Frankrijk vloog hij op 27 augustus weer verder. De Groningse Jaco begon zijn Middellandse zee-oversteek al in het noorden van Spanje vlakbij Barcelona en vloog ruim 350 km over water tot hij net als Henning weer aan land ging bij de Costa Blanca. In tegenstelling tot Henning vloog Jaco echter gewoon door en kwam diezelfde dag nog aan in Algerije waar hij nu nog is.

Henning uit Diepholz koos in het begin een andere route naar het zuiden en vloog grotendeels door Duitsland en Zwitserland, dit keer om de Alpen heen in plaats van erover zoals vorige jaar. Vanaf Spanje was zijn route echter verrassend gelijk aan die van Jaco ook hij bereikte het Afrikaanse continent in Algerije, maar zit inmiddels in Marokko.

Ook Mats, die een week geleden nog in Zweden was, is over de Oostzee en Denemarken naar Duitsland gemigreerd. Zijn laatste positie is van 26 augustus uit Saksen-Anhalt, maar het is waarschijnlijk dat Mats al ver zuidelijk in Europa is waar zijn zender wellicht slechter bereik heeft.

Gösta is sinds de vorige update niet veel verder gevlogen en maakt al ruim een week een stopover in het noordwesten van de deelstaat Thüringen.

Menno heeft niet stilgezeten en is inmiddels in Zuid-Spanje, het zal vast niet lang meer duren tot hij de Middellandse Zee oversteekt naar het nog warmere zuiden.

24-08-2021

Meer gezenderde grauwe kiekendieven verlaten hun broedgebied

Ook Zweedse grauwe kiekendieven Gösta en Mats zijn aan hun najaarsmigratie begonnen. Gösta vertrok op 22 augustus over Öland in zuidelijke richting. Hij vloog net als Mats een dag later deed over de Oostzee verder naar het westen en bereikte dezelfde dag nog Denemarken en overnachtte dichtbij Kopenhagen. Gisteren sloeg hij met een haakse bocht af naar het Zuiden en was vanochtend in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Gösta heeft er al weer ruim 700 km vliegen opzitten in slechts twee dagen tijd. Mats ligt nog een beetje achter en was gisteravond (23-08) in het zuiden van Zweden.

Duitse Menno is vanuit Diepholz aan zijn reis naar het zuiden begonnen. Hij is niet ver meer verwijderd van de Belgische grens.

Jaco die als eerste gezenderde man dit jaar uit het broedgebied vertrok, is België doorgevlogen en heeft zelfs al een korte stopover gehouden in het noorden van Frankrijk. Inmiddels is hij nog maar iets noordelijk van Parijs.

20-08-2021

Start najaarstrek grauwe kiekendieven 2021

De najaarstrek van grauwe kiekendieven richting hun Afrikaanse wintergebieden is weer van start! Dit jaar kunnen we de trekroutes van negen mannetjes grauwe kiekendief met GPS-GSM-zenders volgen, waarvan vier oud bekenden die in 2020 van de zender zijn voorzien, en vijf nieuwe zenderkieken uit het afgelopen broedseizoen.

Na een paar jaar pauze hebben zijn dit jaar weer drie mannetjes in Groningen gezenderd, en opnieuw twee op het Zweedse Oostzee-eiland Öland in samenwerking met de provincie Kalmar en de lokale kiekendievenbeschermers. Daarnaast zijn er uit de regio Diepholz in het Duitse Nedersaksen nog twee mannetjes uit 2020 in leven (samenwerking met BUND Diepholzer Moorniederung).

Afgelopen week is de eerste van de negen mannen aan zijn najaarstrek begonnen: Jaco uit Noord-Groningen heeft inmiddels Nederland achter zich gelaten en was vanochtend in het Noorden van België. En het vertrek van de volgende individuen kan nu ook elke dag gebeuren.

Kennismaking najaar 2021

Groningen (NL)

Durk

Durk heeft in Oost-Groningen twee jongen gebracht. Hij is tot nu toe nog niet vertrokken.

Jaco

Jaco broedde in 2021 succesvol in een tarweperceel in Noord-Groningen; twee jongen vlogen uit. Hij is op 16 augustus uit Groningen vertrokken en is via Noordrijn-Westfalen en Limburg, België in gevlogen.

Udo

Udo had een laat nest in Oost-Groningen, waar één enkel jong is uitgevlogen.

Öland (SE)

Mats

Mats broedde in een luzerneperceel op het Zweedse eiland Öland, en heeft 1-3 jongen tot uitvliegen gebracht.

Robban

Robban had zijn nest op Öland in natuurlijk habitat (galigaan-moeras), in dezelfde kolonie als het andere zendermannetje Gösta. Twee jongen zijn bij hem uitgevlogen.

Oud bekenden

Öland (SE)

Clyde

Clyde kwam in het voorjaar 2021 pas laat op Öland aan en het lukte hem niet meer om een vrouwtje te vinden. Hij heeft desondanks de hele zomer op het eiland doorgebracht en er werd geobserveerd dat hij met de prooiaanvoer bij een ander paartje heeft geholpen.

Gösta

Gösta heeft op Öland in hetzelfde galigaan-moeras als vorig jaar gebroed. Net als bij zijn buurman Robban vlogen bij hem twee jongen uit.

Diepholz (DE)

Henning

Henning zijn nest bij Diepholz werd helaas in de ei-fase gepredeerd. Daarna maakte hij in juli en begin augustus twee (!) opvallende vluchten naar Polen en terug naar Diepholz. Op 10 augustus is hij van Diepholz naar de omgeving van Weimar gevlogen (Thüringen), waar hij sindsdien verblijft (nog niet op de kaart te zien).

Menno

Menno heeft succesvol bij Diepholz in Nedersaksen gebroed (3 uitgevlogen jongen).